Legalisatieprogramma is brevet van onvermogen

Agractie ziet het voorgestelde legalisatieprogramma voor PASmelders als een brevet van onvermogen (of is het van onwil?) om PAS melders te legaliseren. Daar waar de oorspronkelijke doelstelling was om bedrijven te legaliseren op basis van de situatie zoals die ontstaan was ten tijde van de PAS, gaat het nu blijkbaar om het in een legale situatie brengen van bedrijven. En dat is heel wat anders dan beloofd. 

Hetzelfde geldt voor andere agrarische bedrijven die buiten hun schuld niet beschikken over een adequate natuurvergunning, zoals interimmers, bedrijven die getroffen zijn door de uitspraak van de Raad van State 2024, enz. Al eerder heeft de RABO-bank gemeld dat het wel eens om circa 50 % van de agrarische bedrijven zou kunnen gaan.

Wat wordt gepresenteerd als mogelijke oplossingen, blijkt in de praktijk een traject met heel veel mitsen en maren. Het in een legale situatie brengen is en blijft afhankelijk van additionaliteit, gebiedssituaties en besluiten die nog genomen moeten worden, en het programma borduurt voort op dezelfde invalshoeken die de afgelopen jaren al ondeugdelijk zijn gebleken.

Onze inschatting is dat met dit programma het overgrote deel van de bedrijven die niet beschikken over een adequate natuurvergunning, niet gelegaliseerd zullen worden voor de situatie die eerder legaal was. In de regel gaat het hier juist om bedrijven die verder willen, vaak met jonge ondernemers. Dat deze ondernemers zouden moeten afschalen of zelfs stoppen, is onacceptabel. Het gaat om bedrijven die te goeder trouw hebben gehandeld en door falend overheidsbeleid in deze situatie zijn beland.

Volgens Agractie is er maar één manier om uit deze impasse te komen en dat is door het inkaderen van het begrip significante effecten uit de habitatrichtlijn. Concreet betekent dat:

• Voer significantiestroken rond stikstofgevoelige habitats in Natura 2000gebieden in. Binnen deze stroken is vergunningplicht logisch en verdedigbaar, daarbuiten niet. Dit is een juridisch uitvoerbare manier om vergunningverlening weer los te trekken en PASmelders en anderen weer perspectief te bieden.

• Voer vooruitlopend daarop zo snel mogelijk een rekenkundige ondergrens van 1 mol in, zodat een groot deel van de PASmelders op korte termijn al gelegaliseerd kan worden;

NB Door de aankondiging van de rekenkundige ondergrens kunnen handhavingsverzoeken nu al vooruitgeschoven worden, zoals minister Wiersma vorig jaar al aan de Tweede Kamer schreef.

Zolang deze keuzes niet worden gemaakt blijven PAS melders en anderen in hun illegale situatie zitten. Dat is voor Agractie onacceptabel. Boeren mogen niet nog jaren gegijzeld worden door fouten (of is het onwil?) van de overheid. Het is tijd om echte keuzes te maken die zorgen voor het lostrekken van de vergunningen en daarmee ook voor legalisatie van bedrijven die door falend overheidsbeleid in een illegale situatie zijn beland.

Erik Luiten

Voorzitter Agractie Nederland