Agractie roept Brussel op tot actie tegen kunstmestcrisis
Geachte voorzitter Von der Leyen,
Geachte commissaris Hansen,
Geachte commissaris Roswall,
Namens de Nederlandse en Poolse landbouworganisaties, en in vervolg op de brief van Agractie Nederland d.d. 8 april 2026, willen wij onze waardering uitspreken voor de voortdurende inzet van de Europese Commissie ter waarborging van voedselzekerheid, duurzaamheid en een veerkrachtige landbouwsector binnen de Europese Unie.
Tegelijkertijd willen wij uw aandacht vestigen op recente ontwikkelingen op de internationale kunstmestmarkt. Aanhoudende geopolitieke spanningen, waaronder verstoringen van handelsroutes via de Straat van Hormuz, hebben de beschikbaarheid van grondstoffen voor minerale meststoffen aanzienlijk beperkt. Dit heeft geleid tot een snelle prijsstijging, met merkbare gevolgen voor Europese boeren.
Hoewel de sector alles in het werk stelt om zich aan te passen, vormen deze omstandigheden een uitdaging die gevolgen kan hebben voor de gewasopbrengsten en daarmee voor voedselprijzen en de stabiliteit van de voedselvoorziening. In deze context willen wij constructief bijdragen aan het verkennen van oplossingen die zowel de continuïteit van de landbouw als de milieudoelstellingen ondersteunen.
Wij verzoeken de Commissie daarom respectvol te overwegen om tijdelijk meer flexibiliteit toe te staan bij het gebruik van onbewerkte dierlijke mest, als aanvulling op of gedeeltelijke vervanging van minerale meststoffen.
Dit verzoek wordt ondersteund door wetenschappelijke inzichten en praktijkervaring:
Onderzoek uitgevoerd door Wageningen University & Research (WUR) wijst uit dat stikstof uit dierlijke mest geleidelijker vrijkomt en onder bepaalde omstandigheden kan leiden tot minder uitspoeling dan bij minerale meststoffen.
Monitoringgegevens uit derogatiemeetnetten laten zien dat, bij verantwoorde toepassing, de waterkwaliteit in graslandgebieden behouden kan blijven.
Wij erkennen ten volle het belang van zorgvuldige afwegingen met betrekking tot milieubescherming en waterkwaliteit, en wij onderschrijven nadrukkelijk een evenwichtige en wetenschappelijk onderbouwde aanpak. Tijdelijke flexibiliteit kan lidstaten in deze uitzonderlijke omstandigheden de mogelijkheid bieden om maatwerkoplossingen toe te passen.
Wij verzoeken de Europese Commissie dan ook met spoed:
Te onderzoeken of lidstaten tijdelijke flexibiliteit kunnen krijgen in het gebruik van dierlijke mest, binnen duidelijke randvoorwaarden en monitoringskaders;
Bestaande monitoringgegevens en wetenschappelijk bewijs, waaronder bevindingen van Wageningen University & Research, te betrekken bij haar beleidsafwegingen.
Wij zijn ervan overtuigd dat een pragmatische en coöperatieve aanpak kan bijdragen aan het versterken van de veerkracht van de landbouwsector, terwijl deze in lijn blijft met de duurzaamheidsdoelstellingen van de Europese Unie.
Wij danken u bij voorbaat voor uw overweging en blijven graag beschikbaar voor nadere toelichting.
Hoogachtend,
Erik Luiten, voorzitter Agractie Nederland
Sieta van Keimpema, voorzitter Dutch Dairymen Board (DDB)
Mark van den Oever, voorzitter Farmers Defence Force (FDF)
Harmen Endendijk, voorzitter Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV)
Ewout Klok, voorzitter Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP)
Jan Cees Vogelaar, voorzitter Stikstofclaim
Szczepan Wójcik, voorzitter Instytutu Gospodarki Rolnej
Krzysztof Olejnik, voorzitter Oddolny Ogólnopolski Protest Rolników
Sławomir Izdebski, voorzitter Ogólnopolskie Porozumienie Związku Zawodowych Rolników i Organizacji Rolniczych
Jarosław Malczewski, voorzitter Polska Grupa Mleczarska
Cc:
De heer Jaimi van Essen, minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
De heer Vincent Karremans, minister van Infrastructuur en Waterstaat
