De koers is duidelijk – en de boer betaalt de prijs!
Langzaam maar zeker druppelen de contouren van het nieuwe stikstofbeleid naar buiten. De richting staat vast: de veehouderij wordt geconfronteerd met een ongekend zware emissie reductieopgave. Niet de koers zelf, maar vooral de gebiedsgerichte vertaling van de opgave is blijkbaar nog onderwerp van discussie.
Kiest het kabinet voor bufferzones van 250-500 meter rond natuurgebieden, of worden deze veel ruimer? En wordt de uitwerking van deze zonering grotendeels bij de provincies neergelegd? En hoe gaat de zonering uitpakken voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen?
Op de Veluwe wordt, in opdracht van het o.a. het ministerie van LVVN en de provincie Gelderland, al gewerkt aan een plan met een zeer forse emissiereductie van circa 60 procent in het hele gebied tussen IJssel, Rijn, Utrechtse Heuvelrug en Randmeren. De vraag is wat het kabinet in petto heeft voor andere prioritaire gebieden, zoals De Peel, het Hart van het Noorden, het Groene Hart en Noordwest-Overijssel.
Vooralsnog blijft er nog veel onduidelijk. Het is duidelijk dat er een generieke korting voor de veehouderij gaat komen. Maar wat betekent die voor individuele bedrijven? Welk bedrijfsspecifiek emissieplafond komt er bijvoorbeeld voor de melkveehouderij? En wat zijn de gevolgen van de plannen rond grondgebondenheid? Daarmee wordt opnieuw een norm geïntroduceerd waarvan de gevolgen onduidelijk zijn — wéér een extra knop om de sector verder vast te draaien.
De conclusie is helder: hoe de maatregelen ook worden ingevuld, de impact op de landbouw zal ongekend zijn. De vraag is niet óf boeren geraakt worden, maar vooral hoe de pijn wordt verdeeld.
Welke variant minister Van Essen ook kiest, zijn beleid blijft gebaseerd op een modellenwerkelijkheid in plaats van op daadwerkelijke monitoring van de natuur. Niet op verbeterde natuurdoelanalyses (NDA’s) en evenmin op actuele, adequaat onderbouwde beheerplannen. Dat is deze week wel gebleken in het Tweede Kamer debat over natuur, waar de minister overduidelijk maakte dat het in zijn ogen slecht gaat met de natuur en dat aan de natuurdoelen niet te tornen valt.
Trekt zo’n emissiereductiebeleid de vergunningverlening vlot? Nee. Alles wijst erop dat de aangekondigde maatregelen zeer grote gevolgen zullen hebben voor boerenbedrijven en de voedselzekerheid, terwijl een structurele oplossing voor de vergunningenproblematiek uitblijft. Daarmee wordt het stikstofprobleem niet opgelost, maar wordt wel de Nederlandse landbouw stap voor stap afgebroken.
