Plannen Van Essen desastreus voor de veehouderijsector!

De vandaag door minister Van Essen aangekondigde plannen zijn volgens Agractie desastreus voor de Nederlandse veehouderij. Het pakket bestaat uit een stapeling van maatregelen die leiden tot een forse krimp van de veestapel. Dat raakt niet alleen boeren, maar ook de toeleverende, verwerkende en dienstverlenende bedrijven die afhankelijk zijn van de sector.

Vooral boeren in de omgeving van Natura 2000-gebieden (500 meter, 1000 meter of zelfs tot 10 km zoals op de Veluwe het geval is) worden zwaar getroffen. In die gebieden moet in 2035 maar liefst 62-70% emissie gereduceerd zijn ten opzichte van 2019. Dat betekent feitelijk dat boeren voor de keuze staan om of te stoppen of ingrijpend te extensiveren. 

Maar ook veehouders die verder van Natura 2000-gebieden gevestigd zijn, ontkomen niet aan nieuwe beperkingen. Zij krijgen te maken met een afrekenbaar emissieplafond per bedrijf, gebaseerd op 42-46 % emissiereductie in 2035 t.o.v. 2019, uitmondend in een norm per fosfaatrecht én bovendien een strenge grondgebondenheidsnorm van max. 2,6 grootvee-eenheden per hectare.

Beleid gebaseerd op modellen
Deze week bleek tijdens een debat in de Tweede Kamer opnieuw dat het stikstofbeleid tot nu toe – en dus ook het beleid van het kabinet-Jetten – volgens diverse wetenschappers gebaseerd is op een modellenwerkelijkheid. Ronald Meester, Han Lindeboom en Jaap Hanekamp maakten in de Tweede Kamer duidelijk dat zowel de Kritische Depositiewaarden (KDW’s) als de berekende stikstofdeposities (berekend met Aerius) zeer discutabel zijn. Volgens hen kan en mag hierop geen beleid worden gebaseerd.

Agractie pleit al jaren voor natuurbeleid dat uitgaat van de feitelijke staat van de natuur en niet van modelberekeningen. “Kijk per gebied zorgvuldig naar de staat van de natuur en als die natuurherstel behoeft, kijk dan wat daar echt voor nodig is. En als duidelijk is dat daarvoor ook de stikstofdepositie omlaag moet, doe dan met smalle significantiestroken langs die stikstofgevoelige natuur; dus niet om het hele natuurgebied heen.” Met de invoering van zulke significantiestroken kan ook de vergunningverlening vlot getrokken worden, zoals Agractie al jaren bepleit.

KDW uit de wet halen lost probleem niet op
Het kabinet wil de KDW uit de wet halen. Deze zin is uitermate misleidend, want de KDW staat helemaal niet in de wet. Bovendien lost het de vergunningenproblematiek niet op. Agractie is wel voorstander van het schrappen van de huidige KDW-doelstellingen, maar niet van het vervangen daarvan door wettelijke emissiereductiedoelen. Daarmee wordt de ene modellenwerkelijkheid namelijk vervangen door een andere. Bovendien haalt het voornemen niets uit als niet ook het Greenpeacevonnis (50 % areaal onder KDW in 2030) van tafel gaat.

Waarom grondgebondenheid?
Naast de stikstofmaatregelen wordt de melkveehouderij ook nog geconfronteerd met een strenge grondgebondenheidsnorm van 2,6 grootvee-eenheden per hectare. Waarom zo vraagt Agractie zich af. Het kan toch niet zo zijn dat een oude afspraak met Brussel in het kader van de derogatie hieraan ten grondslag ligt? Agractie vraagt zich af welk probleem de nieuwe grondgebondenheidsnorm oplost, nu de derogatie niet meer bestaat.

Veel geld naar stoppers
Op het eerste oog lijkt het dat er miljarden euro’s naar de agrarische sector worden gesluisd om de sector perspectief te bieden. Maar schijn bedriegt. Een groot deel van het geld gaat naar stoppers en niet naar bedrijven die willen ontwikkelen en/of verduurzamen. Weliswaar wordt er ook geld uitgetrokken voor verduurzaming maar daarbij is het nog maar de vraag of en wanneer bedrijven vergunningen kunnen krijgen voor technische innovaties.

Voedselzekerheid onder druk
Volgens Agractie leidt een forse krimp van de veestapel tot minder voedselproductie en een grotere afhankelijkheid van import, terwijl bevolkingsgroei en toenemende geopolitieke spanningen juist vragen om een sterke eigen voedselproductie. “Waarom geven we dit strategische wapen uit handen”, zo vraagt Agractie zich af.

Plannen terug naar de tekentafel
Agractie vindt dat Nederland afscheid moet nemen van beleid dat gebaseerd is op modellen in plaats van de feitelijke situatie. “We moeten ophouden met onszelf in de voet te schieten. Agractie heeft ook schoon genoeg van het argument dat de juridische werkelijkheid ons noodzaakt om dit soort drastische maatregelen te nemen. De juridische werkelijkheid is namelijk het gevolg van verkeerde wetgeving. En daar zijn politici verantwoordelijk voor, niet de Raad van State. Volgens de organisatie ligt de oplossing in andere wetgeving onder het motto: waar een wil is, is een weg.